KARA İLKLİMİN DE”SERA İÇİ PERDELEME BAĞLAMA ”DOĞU ANADOLU BÖLGELERİ ENVİDA-S SAKLI-ŞİFA
KARA İLKLİMİN DE”SERA İÇİ PERDELEME BAĞLAMA ”ANADOLU BÖLGELERİ ENVİDAS SAKLI-ŞİFA
SERADA ISIYI KORUMAK ÜRÜNÜ ÖLDÜRMEK DEĞİL BİTKİ BİYOLOJİK YAŞAMI YÜRÜTÜLER HALİ BİLMEKTİR
Yöre kara ilklimi 110 metre uzunluğun da orta korudor bir tarafı 40 metere bir tarafı 40 metre toplanalan 8800 mere kare sera naylon ve ısı her ağustos sonu soguklar başlıyor ve verim düşmekte ben de her 25 metre mesafeli karşılıklı soba kurmak istiyorsun toplam 12 adet her bir soba 700 metre kare de ısısı vermekte tabi sera olduğundan da bu sobanın enerjisi azalacak ama içerde gece soğu kıraçak bir şeyler yaparak bunu düşündün ıçerde sobanın etrafa alanda 12 adet soba içerde 14 derce derece fark olursa domates serasını kasıma kadar verim alabilimek siz okuyuculara sera içi iç içe geçen halka perdeli serra kurumak fıkır içinde fıkırler okuyunca sizlerde deyer alaçak
Kara ilklimi gibi gece gündüz sıcaklık farkının yüksek olduğu bir bölgede, 8800 m² gibi büyük bir alanı sadece 12 adet soba ile homojen bir şekilde ısıtmak oldukça zorlayıcı düşüneçeksiniz
Düşünceniz don riskini azaltmak için bir adım olsa da mevcut planınızda verimlilik ve uygulama açısından bazı kritik riskler bulunmaktadır:
KAPASİTE YETERSİZLİĞİ
Alan Hesabı: Her soba 700 m² ısıtıyorsa, 12 soba toplamda 5600 m² alanı kapsar. Sizin seranız 8800 m². bu durumda yaklaşık 3200 m²'lik bir alan (seranın %36'sı) ısıtma menzilinin dışında kalacak düşüneceksiniz.
Isı Kaybı: Sera naylonu ısıyı tutmakta zayıf kalaçak düşünçenize.
Dışarıdaki keskin soğuklarda sobanın etkisi, 700 m²'lik teorik kapasitesinin çok altına düşecektir.
BU ISI DAĞILIMI SORUNU “HOMOJENLİK”
Sıcaklık Farkları: Soba kurulan noktalar çok sıcak olurken, sobalar arasındaki 25 metrelik boşluklarda "soğuk cepler" oluşacaktır.
Domates hassas bir bitki olduğu için bu dengesizlik kök gelişimini ve meyve tutumunu olumsuz etkiler.
Yükseklik Faktörü: Sıcak hava hızla yukarı yükselir.
Bitki seviyesini (yerden 1-2 metre) sıcak tutabilmek için havayı dağıtacak fan sistemlerine ihtiyacınız olacaktır.
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ VE İYİLEŞTİRMELER
Planınızı daha verimli hale getirmek için şu yöntemleri değerlendirebilirsiniz
Soba Sayısını Artırın veya Fan Kullanın: Sadece 12 soba yetersiz kalacak şekli aklınızda yeredeçek.
Sobaların arkasına ısıya dayanıklı fanlar koyarak sıcak havayı orta koridora ve bitki aralarına üfletmek 5 derecelik farkı yakalamanıza yardımcı olacak ayrıca
Çift Kat Naylon (Isı Perdesi): Isıtma maliyetini düşürmenin en iyi yolu ısıyı içeride tutmaktır.
Seranın içine yerden 2-2.5 metre yüksekliğe ince bir "ısı perdesi" (ikinci kat naylon) çekerseniz, ısıtmanız gereken hacmi yarı yarıya düşürür ve sobaların verimini %30-40 artırırsınız.
Malçlama: Toprak yüzeyini siyah plastik malçla kaplamak, gündüz alınan güneş ısısını gece toprağın içinde tutarak kök bölgesini korur.
Borulu Sistem: Eğer imkanınız varsa, sobaların duman borularını sera içinde yatayda uzun bir mesafe (mümkünse 10-15 metre) yürüttükten sonra dışarı verin.
Bu sayede bacadan kaçacak olan ısıyı sera içine vermiş olursunuz.
Özetle: Mevcut 12 soba ile 8800 m²'de homojen bir 14 derece fark yakalamak çokyakına erişeçek
Ya soba bütçeye göre sayısını 12 adete soba artar ya da mutlaka ısı perdesi “iç naylon” ve hava sirkülasyon fanları ile desteklemelisiniz.
Sera yüksekliğiniz ve kullandığınız naylonun mikron değeri hakkında bilgi araştırın ve ısı kaybı hesabını daha net yapin.
Soba üzerinde fan olması çok büyük bir avantaj, çünkü bu sayede sıcak havayı durağan olmaktan çıkarıp seranın içine "cebri" olarak yayabilirsiniz.
Ancak 8.800 m² “yaklaşık 9 dönüm” devasa bir alan olduğu için şu noktaları gözden geçirmeniz planınızın başarısını belirleyecektir:
FANLI SOBANIN ETKİ MESAFESİ
Fanın gücü ne kadar olursa olsun, havayı etkili bir şekilde ileri itme mesafesi genellikle 10-15 metreyi geçmez.
Sizin sobalarınız arası 25 metre olduğu için, iki soba arasındaki orta noktalarda (yaklaşık 12. metreden sonra) sıcaklık hızla düşecektir.
Tavsiye: Sobaları tam karşılıklı değil de, "zikzak" (şaşırtmalı) dizmenizi öneririm. Böylece bir sobanın üflediği hava, karşıdaki iki sobanın arasındaki boşluğu doldurur.
Isı Kaybını Önleme “En Kritik Nokta”
Karailklimi kuru soğuğunda sadece fanlı soba ile 14 derece fark yaratmak için ısı perdesi “iç naylon” şarttır.
Sobanın ürettiği sıcak hava fanla çıksa bile hızla tepeye yükselir.
Eğer tepede bir perde yoksa, bu sıcaklık doğrudan çatı naylonuna değer, soğur ve çöker.
İpucu: Bitki boyunun hemen üzerinden ince bir sera naylonu veya tül “ısı perdesi” çekerseniz, soba sadece bitkilerin olduğu alt hacmi ısıtır.
Bu 12 sobanın performansını iki katına çıkarır.
NEM VE HASTALIK RİSKİ
Soba yanarken içerideki nemi kurutur ama fanlar nemli havayı da dağıtır.
Domateste gece oluşacak yoğun nem mantar hastalıklarına “mildiyö gibi” davetiye çıkarabilir.
Tavsiye: Sobaların yanış kapasitesini gece en soğuk saatlere “sabaha karşı 03:00 - 06:00 arası” göre ayarlayın.
YAKIT VE İŞÇİLİK
12 adet sobayı aynı anda yakmak, odun/kömür taşımak ve bacalarını temizlemek çok ciddi bir iş gücü gerektirir.
Sobaların yanma sürelerini “hazne genişliğini”kara ilklimin en soğuk gecelerine göre test edin.
Sonuç: Sobalarda fan olması "don riskini" büyük oranda azaltır ancak 8.800 m² için 12 adet soba hala sınırda bir rakamdır.
Eğer bütçeniz varsa soba sayısını 10-12 adete çıkarmanız veya seranın içine mutlaka ikinci bir iç naylon “ısı perdesi”yapmanız domateslerinizi garantiye alacaktır.
Sobalarda yakıt olarak ne kullanmayı düşünüyorsun ve seranın tepe yüksekliği kaç metre “Yükseklik arttıkça ısıtma zorlaşır”peki içerde üst ve yanlara perdeleme her 30 metre de uygulasam nasıl olur sorusu akla gelir.
Sera içerisinde hem üstten hem de yanlardan perdeleme yaparak alanı bölmek, ısınma verimini artırmak için yapabileceğiniz en mantıklı ve ekonomik geliştirmeler biridir.
8.800 m² gibi geniş bir alanda ısıyı hapsetmek, sobalarınızın yükünü ciddi oranda hafifletir.
Düşünceniz olan "30 metrede bir perdeleme" fikrini daha profesyonel ve verimli hale getirmek için şu önerileri dikkate alabilirsin
ÜST PERDELEME “ISI PERDESİ”EN KRİTİK OLANI
Isınan hava yükselir. Eğer seranızın çatısı yüksekse, sobaların ürettiği ısı bitkilere uğramadan yukarı kaçar.
Uygulama: Bitki boyunun hemen üzerinden (yaklaşık 2.5 - 3 metre yükseklikte) boydan boya ince bir şeffaf naylon veya özel ısı perdesi çekin.
Neden: Bu işlem ısıtmanız gereken hacmi neredeyse yarı yarıya düşürür. 10 12 soba, 4 ,5metrelik tavanı olan bir serayı ısıtamaz ama 2.5 metrede sınırlandırılmış bir alanı çok daha kolay ısıtır.
YAN VE ARA BÖLMELER BÖLGESEL ISITMA
110 metrelik uzun koridoru 30 metrede bir perdelerle bölmek "sera içinde sera" oluşturmaktır.
Uygulama: Her 30 metrede bir, tavandan yere kadar inen dikey perdeler asın.
Avantajı: Bu sayede her bölmede 2 adet soba kalacak şekilde bir düzen kurabilirsiniz.
Eğer seranın bir bölmesinde sorun yaşanırsa veya o bölme daha çok soğursa, diğer bölmelerin ısısı bundan etkilenmez.
Soğuk hava akımını (cereyanı) tamamen kesersiniz.
UYGULAMA İÇİN TEKNİK TAVSİYELER
Malzeme Seçimi: Perdeler için 20-30 mikronluk ince, ışık geçirgenliği yüksek şeffaf naylonlar kullanın. Işığı kesmemesi domates verimi için çok önemlidir.
Zikzak Düzeni: Sobaları her 30 metrelik bölmenin içine zikzak “çapraz” gelecek şekilde yerleştirin. Fanlı sobalar havayı bu kapalı bölme içerisinde çevirerek homojen bir sıcaklık sağlar.
Sızdırmazlık: Perdelerin kenarlarını iyice sabitleyin. En küçük bir boşluk, dışarıdaki soğuk havayı içeri vakum gibi çekecektir.
Bölge uygulama faydası
Tavan 2,53 metre yükseklik Isının havanın yukarı kaçmasını engerller yakıt tasarufu
Yatay perde sağlar
Ara bökme 30 metre bir dikey perde sera içinde hava sürkilasyonu kontrol altı
Dış yanlar çift kat naylon uygulaması dışardan gelen anadolu soğuğuna karşı
Sonuç olarak: Bu yöntemle 10 12 soba ile hedeflediğiniz 14 derecelik farkı yakalamanız çok daha olasıdır.
Soba borularını “bacaları” bu perdelerin arasından geçirirken naylonu yakmaması için boru etrafına yanmaz taş yünü veya geniş sac korumalar koymayı unutmayın. korunur
Erzincan'ın ve doğu anadolu ağustos sonundan itibaren başlayan sert gece soğukları, domates yetiştiriciliği için en büyük engeldir.
Domates, sıcaklık düştükçe tepki veren hassas bir bitkidir.
Domatesin farklı sıcaklık seviyelerindeki davranışı şöyledir:
İdeal Gece Sıcaklığı (14°C - 18°C): Gelişimin ve meyve veriminin en yüksek olduğu aralıktır.
Döllenme ve Meyve Tutumu Sınırı (10°C - 13°C): Sıcaklık 10°C'nin altına düştüğünde tozlaşma durur, çiçekler dökülür ve meyve tutumu gerçekleşmez.
Gelişim Durması (5°C - 8°C): Bitki yaşamsal fonksiyonlarını sürdürebilir ancak büyüme tamamen durur.
Donma ve Ölüm Riski (-2°C / -3°C): Bitki dokuları buz tutar ve bitki tamamen ölür.
Erzincan'da ve doğu anadoluda gece sıcaklıklarının 0°C'ye kadar düşmesi, seranızda ısıtma yapmamanız durumunda domateslerinizi doğrudan donma riskiyle karşı karşıya bırakır.
Bahsettiğiniz soba ve perdeleme sistemiyle içeriyi dışarıdan en az 10-12 derece daha sıcak “yani gece 12°C - 14°C civarında) tutmanız, domateslerin hem ölmesini engeller hem de ürün vermeye devam etmesini sağlar.
PERDELEME DÜŞÜNCENİZ İÇİN UYGULAMA PLANI
30 metrede bir perdeleme fikrinizi şu şekilde profesyonelleştirebilirsiniz:
Üst Kapatma “Isı Çatısı”: 110 metre boyunca yanlardan gelen tellerin üzerine, bitkilerin hemen üstünden “yaklaşık 2.5 m yükseklik” şeffaf bir naylon serin.
Bu, "soba ısısının boş çatıya kaçmasını" engellemek için en etkili yoldur.
30 Metre Bölmeleri: Her 30 metrede bir tavandan yere kadar asacağınız perdelerle serayı 4 ana bölmeye ayırın.
Soba Dağılımı: Her bölmeye karşılıklı veya zikzak olacak şekilde 2 adet fanlı soba yerleştirin.
Hava Akışı: Bu bölmeler, fanlı sobanın sıcak havayı sadece o 30 metrelik alanda döndürmesini sağlayarak ısı kaybını %40 civarında azaltacaktır.
Yan Duvar Koruması: Erzincan rüzgarı seranın yan naylonuna vurduğunda içerdeki havayı hızla soğutur.
Yan naylonlara içeriden ikinci bir kat naylon "hava kabarcığı" gibi bir boşluk bırakarak çekerseniz yalıtımınız güçlenir.
Önemli Not: Gece 0°C dış ortam sıcaklığında, perdeleme yapılmış bir serada 10 12 adet fanlı soba ile içeriği 10°C civarında tutmanız mümkündür.
Ancak bu durumda bile bitki köklerinin üşümemesi için sulamayı gündüz güneşli saatlerde yapmanız önerilir.
Erzincan'da doğuanadoluda bu dönemde kullanacağınız perdeleme naylonunun kalınlığı ve soba yakıt türünüz hakkında bilgi edinin daha detaylı maliyet/verim analizi yapabilirsiniz.
Odun veya kömür diğer konu naylon aklında değil "iç naylon kalınlığı ne olmalı"sorusuna evap aramak iştebu araştırmada yapılabilir
İç naylon (ısı perdesi) için kalınlıktan ziyade hafiflik ve ışık geçirgenliği daha önemlidir.
Çünkü bu naylonu seranın iskeletine veya tellere asacaksınız; çok ağır olursa hem taşıma sorunu yaratır hem de domatesin ihtiyacı olan gün ışığını keser.
İç perdeleme için şu özelliklere dikkat etmelisiniz:
İDEAL KALINLIK “MİKRON”
20 - 40 Mikron arası: İç perde için en ideal kalınlıktır.
Nedensorusu düşer akla Bu kalınlıktaki naylonlar "ince" kategorisine girer.
Isıyı tutacak kadar yoğun, bitkinin üzerine yük bindirmeyecek ve ışığı geçirecek kadar hafiftir.
Dış naylonla karıştırmayın: Dış cephede kullanılan naylonlar genellikle 150-200 mikrondur.
İçeride bu kadar kalın bir malzeme kullanmanıza gerek yoktur ve maliyeti çok artırır.
MALZEME TÜRÜ
Şeffaf (Işık Geçirgen): Domates ışığı çok sever. Erzincan'da doğu anadoluda Eylül-Ekim aylarında güneş etkisi azaldığı için mutlaka tam şeffaf naylon seçmelisiniz.
Antifog “Buğu Önleyici” Özellikli: Eğer imkanınız varsa "anti-fog" katkılı naylon alın.
Bu, içerdeki nemin damlacık yapıp bitkinin üzerine damlamasını “ve hastalık yapmasını” engeller, suyu kenarlara akıtır.
UYGULAMA İPUCU “ISI ODASI OLUŞTURMA”
30 metrede bir yapacağınız bölmelerde naylonu tavana sabitlerken, kenarlarda boşluk kalmamasına dikkat edin.
Üst perde: Sabit kalabilir.
Yan (Bölme) perdeler: Gece kapatıp, gündüz güneş çıktığında hava sirkülasyonu için orta kısımdan "perde gibi" yana çekilebilen bir sistem “tel üzerinde kaydırmalı” yaparsanız çok rahat edersiniz.
ODUN VE KÖMÜR KULLANIMI İÇİN UYARI
Sobalarda kömür kullanacaksanız, gece boyunca homojen ısı verir ancak bacaların perdeleri yakma riski artar.
Boruların geçtiği yerlerde naylonu en az 50-60 cm uzak tutun veya borunun etrafını yanmaz bir levha “asbest içermeyen plaka veya çift kat sac” ile korumaya alın.
Özetle: Piyasada "ısı perdesi naylonu" veya "0.3 - 0.4 numara ince sera naylonu" derseniz size uygun ürünü vereceklerdir.
Perdelemeyi kurarken makara veya tel sistemi kullanmayı mı düşünüyorsunakla gelir yoksa sabit mi der akıl perdeleme kurarken biraz düşmeme fikir birikintisi açılabilir
8.800 metrekarelik devasa bir alanda perdeleri sabit yapmak yerine, hareketli ve pratik bir sistem kurmak işinizi çok kolaylaştırır.
Erzincan'ındoğu anadolunun gündüz güneşi ile gece ayazı arasındaki farkı yönetmek için şu 3 farklı yöntemden size en uygun olanı seçebilirsiniz:
TEL ÜZERİNDE "KORNİŞ" SİSTEMİ “EN PRATİK OLANI”
Seranın uzunluğu 110 metre olduğu için, 30 metrede bir yapacağınız bölmeleri evdeki perde düzeneği gibi düşünebiliriz.
Nasıl Yapılır: Seranın eninden “bir taraftan diğer tarafa”çelik teller çekin.
Naylonun üst kısmına halkalar “veya zimbalı şekilde basitçe delip geçirdiğiniz teller”takın.
Avantajı: Gündüz hava ısındığında bu perdeleri kenarlara doğru çekip toplayabilirsiniz.
Gece olduğunda ise çekip ortada birleştirir ve mandalla tutturursunuz.
Bu, hava sirkülasyonu ve domatesin güneş alması için en iyisidir.
MAKARA VE İP SİSTEMİ “ÜST PERDE İÇİN”
Eğer bitkilerin üzerine yatay bir tavan perdesi yapacaksanız, bu naylonun sarkmaması gerekir.
Nasıl Yapılır: Naylonun uçlarına ipler bağlayıp bunları seranın konstrüksiyonuna bağlı makaralardan geçirin.ve veya çelik teller karşılıklı gerin 0,5dereçelik catı şeklinde düzen alın üstte sudamlakarı birikmesin
Avantajı: Tek bir noktadan ipi ve ya teli çekerek koca bir bölümün tavanını açıp kapatabilirsiniz düşünçelerinizde makara sarmalı da yapa bilirsiniz
Sıcak havayı bitki seviyesinde hapsetmek için en profesyonel yöntem budur.
"SANDVİÇ" YÖNTEMİ (YAN DUVARLAR İÇİN)
Dışarıdan gelen soğuğu kesmek için yan duvarlara yapacağınız perdeyi çift kat yapın.
Nasıl Yapılır: Seranın yan naylonunun 10-15 cm içinden bir kat daha ince naylon çekin.
İki naylon arasında kalan durgun hava, en iyi yalıtımdır “çift cam mantığı”
İpucu: Bu araya sobanın fanından bir miktar ılık hava sızdırabilirseniz, yan taraflardan gelen soğuk "duvar" etkisini tamamen kırarsınız.
DİKKAT ETMENİZ GEREKEN PÜF NOKTALARI:
Mıknatıs veya Mandal: Perdelerin birleştiği yerlerde boşluk kalırsa fanlı soba o sıcak havayı dışarı üfler, soğuğu içeri çeker.
Birleşim yerlerini büyük kırtasiye mandalları veya basit mıknatıslarla sıkıca kapatın.
Eğim: Tavan perdesi yaparken hafif bir eğim verin.
Eğer içeride buharlaşma “terleme” olursa sular bitkinin tepesine değil, kenarlara aksın.
Soba Mesafesi: Perdeler ince olduğu için sıcağa dayanıksızdır. Sobanın fanı sıcak havayı perdeye direkt üflememeli, alanın ortasına doğru üflemelidir.
Sizce bu teller üzerinde kaydırmalı sistem mi yoksa sabit “çakma sistem aklına gelir işçilik açısından sizin için daha kolay olurdüşünçesi yereder Maliyet olarak tel sistemi uzun vadede çok daha kârlıdır.
Birdekendine sorarsın “domates fidesi boy atarken”iplere bağlamak askıya almak işçilik masrafı çok ne nasıl yapayım dersin işçilik aşağıya çekilir "bir seferde"der derin düşünçelere girersi.
Domates serasında en büyük el emeği ve zaman kaybı, bitki büyüdükçe her hafta yapılan "dolama" “gövdeyi ipe sarma” işlemidir.
İşçiliği tek seferde veya minimuma indirmek için şu yöntemleri değerlendirebilirsiniz:
"DOMATES KLİPSİ" KULLANIMI “HIZLANDIRMA”
Gövdeyi ipe her seferinde dolamak yerine, plastik klipsler kullanmak işçiliği %50 hızlandırır.
Nasıl Yapılır: İp sabit durur, siz sadece bitkinin boğum yerinden klipsi ipe "çıt" diye takarsınız.
Bitkiyi dolarken yaşanacak gövde kırılma riskini de bitirir.
Tek Seferde Çözüm Sezon başında klipsleri alırsınız, işçi sadece saniyeler içinde takıp geçer.
FİLE SİSTEMİ “AĞ KÜLTÜRÜ” EN AZ İŞÇİLİKLİ YÖNTEM
Eğer domatesleriniz çok yüksek boylu “indeterminate/sırık)”değil de belirli bir boyda kalacak türdense, dikey ipler yerine yatay file kullanabilirsiniz.
Nasıl Yapılır: Bitki sıraları boyunca yere paralel, büyük gözlü fileler “ağlar” gerilir. Bitki büyüdükçe bu ağın gözlerinin içinden geçer ve kendi kendine destek bulur.
Avantajı: Tek tek ipe bağlama derdi biter.
Sadece bitki yana yatmasın diye ara ara kontrol edilir.
"RollerHook" “Makaralı Kanca” Sistemi
Bu sistem ilk başta maliyetli görünse de işçiliği "bir seferde" organize etmenizi sağlar.
Nasıl Yapılır: Üst telde hazır sarılı ip makaraları bulunur.
Bitki boy attıkça makarayı gevşetip bitkiyi yana doğru yatırırsınız “yatırma sistemi”.
Faydası: İp kopması, yeniden ip bağlama gibi dertleri kökten çözer.
İşçiliği Düşüren "Pratik Düğüm" Teknikleri
EĞER KLASİK İPE DEVAM EDECEKSENİZ;
Alttan Bağlamayın: İpi bitkinin köküne bağlamak yerine, toprağa çakılan basit bir kazığa veya doğrudan fidelerin altına serilen bir tele bağlayın.
Askı Çengeli: İpi yukarıdaki tele düğümlemekle vakit kaybetmeyin ucu çengelli hazır aparatlar kullanın, tık diye asın.
Benim Tavsiyem:
Sizin gibi 8.800 metrekarelik büyük bir alanda işçiliği düşürmenin en kesin yolu plastik klips ve üstten çengelli hazır askı ipleridir.
İpi elle bağlamak ve bitkiyi dolamak yerine klipslemek, bir işçinin günde yaptığı işi iki katına çıkarır.
Bu yöntemlerden hangisi sizin için daha uygulanabilir der düşünürsün
Eğer file sistemine sıcak bakarsanız, kurulum detayları nasıl olur dersin
Domates yetiştiriciliğinde file sistemi “diğer adıyla ağ sistemi” özellikle işçilik maliyetini düşürmek isteyen büyük işletmelerin kurtarıcısıdır.
Sizin 110 metrelik uzun koridorlarınızda bu sistemi kurmak, binlerce fidede tek tek ip dolama zahmetini ortadan kaldırır.
İŞTE FİLE SİSTEMİNİN KURULUMU VE İŞLEYİŞİ:
KURULUM MANTIĞI “YATAY FİLELEME”
Bu sistemde bitkiler dikey iplere değil, sıra boyunca gerilmiş yatay file gözlerine emanet edilir.
Malzeme: Genellikle 15x15 cm veya 20x20 cm göz aralığına sahip, UV katkılı dayanıklı naylon fileler kullanılır.
Nasıl Kurulur: Sıra başındaki ve sonundaki direkler arasına “veya mevcut sera konstrüksiyonuna” fileler gerilir.
Bitki büyüdükçe, file katmanları eklenir.
Uygulama Adımları
Birinci Kat: Fide dikildikten sonra, yerden yaklaşık 30-40 cm yüksekliğe ilk kat fileyi gerin.
Domatesler büyüdükçe bu gözlerin içinden "kendi kendine" geçer.
İkinci ve Üçüncü Kat: Bitki boy attıkça, her 40-50 cm’de bir yeni bir file katmanı “yine yatay şekilde” gerilir.
Destek: Bitkiler bu file gözlerinin arasında sıkışıp dik durur.
Sağa sola yatma yapamazlar.
İşçilikten Nasıl Tasarruf Sağlar
Dolama Yok: Her hafta tek tek bitkiyi ipe dolama işlemi biter.
Bitki büyürken hafifçe yön vermeniz yeterlidir.
Hız: Bir işçi, dikey iplerle saatlerce uğraşmak yerine, file sisteminde sadece yürüyerek takılan veya sarkan dalları gözlerin içine yerleştirir.
Tek Seferlik: Sezon başında fileyi gerersiniz, sezon sonunda toplarsınız.
Aradaki her hafta yapılan "askıya alma" mesaisi kalkar.
DİKKAT ETMENİZ GEREKENLER
Salkım Ağırlığı: Domatesler ağırlaştığında filelerin sarkmaması için, 110 metrelik sırada her 5-6 metrede bir destek çıtaları veya tellerle fileyi yukarıdan askılamanız gerekir.
Budama: File sistemi varken koltuk alma “budama” işlemi biraz daha dikkat ister çünkü dallar ağın içinde kalır.
Ancak alışınca çok hızlı ilerler.
Söküm: Hasat bittiğinde fileyi dikkatli toplarsanız 2-3 sezon kullanabilirsiniz.
SİZİN SERA İÇİN ÖNERİ:
8.800 m² alanda, her sıraya dikey ip çekmek yerine bu fileleri rulo halinde çekmek çok daha hızlıdır. Eğer domatesleriniz çok uzun boylu “3 metreyi geçen” değilse, 3 kat yatay file sizi sezon boyu işçilikten kurtarır.
Fileleri Türkiye'de "Sera Destek Filesi" veya "Bitki Destek Ağı" adıyla rulo halinde “genelde 100-500 metrelik toplarda” bulabilirsiniz.
Sizce bu sistemi tüm seraya mı kurmak mantıklı, yoksa önce bir deneme koridoru mu oluşturmak ister aklın deneme koridoru her ikisi düşünce
Mantıklı olan da budur; 8.800 m² gibi büyük bir alanda risk almadan önce bir deneme koridoru kurmak, sistemin Erzincan doğuanadolu şartlarında ve sizin domates çeşidinizde nasıl çalıştığını görmenizi sağlar.
Geri kalan alanda ise mevcut sisteminizle devam edersiniz.
İŞTE İKİ AŞAMALI PLAN ÖNERİSİ:
Deneme Koridoru Test Alanı
Bu koridorda file sistemini en zorlayıcı şekilde test edin:
Hız Ölçümü: Bu koridoru hazırlarken ve bakımını yaparken harcadığınız süreyi not edin. Diğer koridorlarla kıyaslayın.
Dayanıklılık Testi: Domatesler ağırlaştığında file sarkma yapıyor mubakın
Eğer yapıyorsa, 110 metrelik sırada kaç metrede bir ek destek koymanız gerektiğini bu denemede belirlersiniz.
Hastalık Kontrolü: File sistemi bitkileri ipe göre biraz daha sık tutabilir.
Hava sirkülasyonunun ve güneşlenmenin meyve kızarmasına etkisini gözlemleyin.
GENEL ALAN SOBA VE PERDELEME ODAKLI
Deneme koridoru dışındaki alanda işçiliği düşürmek için "tek seferde" yapabileceğiniz en iyi şey "Askı Çengeli ve Klips" kombinasyonudur:
Hazır Askı: İpleri yukarıya tek tek bağlamak yerine, üzerinde 3-4 metre ip sarılı olan hazır plastik çengelleri üst tele takın.
Hızlı Klips: İşçilerinize dolama yaptırmayın, sadece klips taktırın.
Bu, tecrübesiz bir işçinin bile profesyonel gibi hızlı çalışmasını sağlar.
DENEME KORİDORU İÇİN KÜÇÜK BİR İPUCU:
Fileyi kurarken piyasada satılan "dikey bitki destek filelerini" değil, "yatay gerdirme filelerini" (gözleri kare ve düğümsüz olanlar) tercih edin.
Kurulumu daha kolaydır ve bitkiyi zedelemez.
Erzincan'da doğu anadoluda ağustos sonu soğukları başladığında, bu deneme koridorundaki meyvelerin kızarma hızı ile normal koridorları kıyaslamak size gelecek yılın tüm planını yaptıracaktır.
Deneme için kaç metrelik bir rulo file almayı planlıyorsunuz soru ortaya çıkar Genelde 100 metrelik numune rulolar bu iş için idealdir.
8000 bin fide bazen 10000 fide bir hesaplamak
10.000 fide üzerinden, hem işçilik hem de kurulum açısından ihtiyacınız olan malzemeleri ve izlemeniz gereken yolu şu şekilde özetleyebiliriz:
FİLE (AĞ) SİSTEMİ HESABI “10.000 FİDE İÇİN”
Eğer her sıranız 110 metre ise ve ortalama 40 cm arayla dikim yapıyorsanız, her sırada yaklaşık 275 fide var demektir.
10.000 fide için yaklaşık 36-37 sıra file çekmeniz gerekir.
Toplam File İhtiyacı: Her sıraya bitki büyüdükçe 3 kat file germeniz önerilir.
37 sıra x 110 metre x 3 kat = 12.200 metre file.
İşçilik Tasarrufu: 10.000 fidede her hafta "dolama" yapmak 4-5 işçinin tam gününü alır.
File sisteminde ise bu işi 1 kişi sadece yürüyerek kontrolle halledebilir.
KLİPS VE ASKI SİSTEMİ HESABI “DİĞER SEÇENEK
File yerine ipe devam ederseniz, 10.000 fide için şu malzemeler "tek seferde" kurulumu sağlar:
10.000 Adet Askı Çengeli: Üzerinde ipi sarılı gelir, sadece tele takarsınız.
30.000 - 40.000 Adet Domates Klipsi: Her fideye sezon boyu 3-4 adet takılır.
Avantajı: Klips takmak, dolamadan 3 kat daha hızlıdır. İşçilik maliyetiniz doğrudan 1/3 oranına düşer.
SOBA VE ISINMA İLE BAĞLANTISI
Erzincan doğuanadolu soğuğunda 10.000 fidenin bulunduğu bu devasa alanı korumak için file veya ip sistemini kurarken perdeleme ile çakışmamasına dikkat etmelisiniz:
Tavan Perdesi: File sistemini veya ipleri taşıyan üst tellerden bağımsız, onların yaklaşık 20-30 cm üzerinden geçmelidir.
Isı Dağılımı: File sistemi, ipe göre havayı biraz daha fazla tutar.
Bu yüzden fanlı sobalarınızın hava akış yönünü filelerin arasından geçecek şekilde (sıra aralarına paralel) ayarlamanız çok kritiktir.
Akıl Hangisi Daha Ekonomik dersin
File Sistemi: İlk kurulumda rulo maliyeti fazladır ama sezon boyu işçiyi neredeyse sıfıra indirir.
Klips Sistemi: Malzeme daha ucuzdur ama yine de bir işçinin bitkiyi kontrol edip klipsi takması gerekir.
BENİM ÖNERİM:
10.000 fide büyük bir operasyon.
Bu sezon 2.000 fidenizde file sistemini, geri kalan 8.000 fidenizde ise klips sistemini deneyin. Erzincan ve doğu anadolu da işçi bulma durumunuza ve maliyetine göre önümüzdeki yıl tüm serayı tek bir sisteme döndürürsünüz.
Deneme koridoru için fileleri alırken göz aralığının 15x15 cm olmasına dikkat edecek sorusu düler veya yoksa daha geniş gözlü bir model mi bakıyorsunuz
EN İDEALİ NEDİR GÖZ ARALIĞI AKLINA HEP GELİR
Domates yetiştiriciliğinde file (ağ) sistemi için en ideal göz aralığı 15x15 cm olanıdır.
Neden 15x15 cm idealdir dersin
Denge ve Destek: 15 cm'lik gözler, domatesin ana gövdesini ve ağırlaşan salkımlarını sağa sola yatmadan dik tutacak kadar dardır.
20 cm ve üzeri gözlerde bitki yalpalayabilir.
Hasat Kolaylığı: Elinizin ve meyve salkımlarının içinden rahatça geçebileceği bir genişliktir. Hasat sırasında domatesleri ağın içinden toplarken meyveye zarar vermezsiniz.
Hava Sirkülasyonu: Erzincan doğu anadolu gibi nemin gece sorun olabileceği yerlerde, 15x15 cm aralıklar bitkinin arasının hava almasına engel olmaz, mantar hastalığı riskini artırmaz.
UYGULAMA İÇİN KRİTİK İPUCU:
Gövde Kalınlığı: Eğer ektiğiniz domates çeşidi çok iri meyveli ve kalın gövdeli bir türse, 15x15 cm tam oturur.
Katman Farkı: En alt kata (yere yakın olan) 15x15 cm, bitki yukarı doğru inceldiği için üst katlara isterseniz 20x20 cm de atabilirsiniz; ancak işçilik karışıklığı olmaması için tüm katları 15x15 cm yapmak en sağlıklısıdır.
Erzincan doğu anadolu soğukları bastırdığında perdeleme yapacağınız için, bu filelerin üzerine gelecek olan iç naylonun “perdenin”fileye temas edip terleme “su damlatma” yapmaması için arada en az 20-30 cm boşluk bırakmayı unutmayın.
Fileleri temin ederken "düğümsüz ve UV katkılı" olanları tercih edecek sorusu çıkar
Bu özellik, filenin güneşten çürüyüp kopmasını engeller ve size 2-3 sezon kullanım imkanı sağlar.
Tabii, bu iki özellik filenin hem ömrünü hem de bitki sağlığını doğrudan etkiler. Şöyle detaylandıralım:
UV KATKILI NE DEMEKDERSİN
Güneşten gelen ultraviyole “UV” ışınları plastik malzemeyi zamanla "yakır" ve kırılgan hale getirir.
Dayanıklılık: Erzincan doğuanadolu gibi yüksek rakımlı yerlerde güneşin yakıcı etkisi fazladır.
UV katkısı olmayan bir file ilk sezonun sonunda güneşten çürür ve üzerine domatesin yükü bindiğinde çatır çatır kopar.
Uzun Ömür: UV katkılı fileler genellikle 2-3 sezon hatta dikkatli kullanılırsa daha fazla dayanır.
Bu da ilk başta verdiğiniz paranın karşılığını birkaç yıl boyunca almanızı sağlar.
DÜĞÜMSÜZ FİLE NE DEMEK
Klasik balıkçı ağları gibi her kesişim noktasında bir düğüm olan fileler yerine, iplerin birbirinin içinden geçtiği veya ısıl işlemle birleştiği pürüzsüz filelerdir.
Bitki Sağlığı: Domatesin gövdesi ve dalları çok hassastır.
Düğümlü filelerdeki o sert çıkıntılar, rüzgarla veya bitki büyüdükçe gövdeye sürterek küçük yaralar açabilir.
Bu yaralar, mantar ve bakterilerin bitkiye girmesi için kapı açar.
Esneklik: Düğümsüz fileler daha esnektir ve bitkiyi sararken ona zarar vermez. Ayrıca hasat sırasında elinizi veya meyveyi ağa takıp zedeleme riskiniz çok daha düşük olur.
Toplama Kolaylığı: Sezon sonunda bitkiyi fileden ayırmak istediğinizde, düğümsüz yüzeyden dallar yağ gibi kayar.
Düğümlü olanlarda dallar her boğuma takılır, temizlemesi işkenceye döner.
SİZİN SERA İÇİN NEDEN ÖNEMLİ
8.800 metrekarelik bir alanda her yıl file yenilemek hem maliyet hem de devasa bir işçilik demektir gelir akla UV katkılı ve düğümsüz bir ürün seçerseniz:
Sezon sonunda fileleri rulo yapıp kaldırabilir, seneye tekrar kullanabilirsiniz.
Domateslerde sürtünmeye bağlı "gövde kanseri" gibi hastalıkların önüne geçersiniz.
110 metrelik uzun sıralarda filenin kendi ağırlığıyla ve meyve yüküyle esnemesini ama kopmamasını garanti edersiniz.
Şu detay önemli: Alacağınız filenin kopma mukavemetini yani kaç kilo yük taşıyabileceğini satıcıya mutlaka sorun.
Domates salkımları ağırlaştığında metrekareye binen yük ciddi oranda artacaktır.
Bu fileleri takacağınız direkler veya taşıyıcı teller seranızda şu an plan için de olursunuz yoksa onlar için de bir kurulum hali hayal için de yapar düşünürsünüz
Sera 5 sene beri zarar etmekte düşünçeniz kısaca başa baş gitmekle ama tam para edeçek ken havalar soğuyor ondan bu kadar bu sene boşa gitmesin birikintilerde bitti ondan bu sefer akılı oynamak için düşünçelerealtarnatif yollara girme planında olursunuz
İşte burda akıl anlıyor şekli doğar bu geçmiş durumunuz gerçekten kritik bir eşikte. 5 yıl boyunca emek verip tam hasat ve para kazanma zamanı “Ağustos-Kasım arası” soğuklar yüzünden verimin düşmesi, tüm emeğin boşa gitmesi demektir.
Erzincan doğu anadolu gibi bir yerde "akıllı oynamak" demek, ısıyı içeride hapsetmek ve işçiliği kuruşu kuruşuna hesaplamak demektir.
Zarardan kara geçmek ve bu seneyi kurtarmak için şu 3 "altın kuralı" bu sezon mutlaka uygulayım akılda yer edersiniz.
Isıtma Değil, "Isıyı Koruma" Öncelikli Olsun sağlamak istersiniz
SOBA YAKMAK MALİYETLİDİR ODUN/KÖMÜR.
Eğer dışarısı 0 dereceyken siz içerideki ısıyı perdeleme ile tutmazsanız, sobanın sıcaklığı doğrudan gökyüzüne uçar gider; parayı havaya savurmuş olursunuz.
Kesin Çözüm: Bahsettiğimiz iç naylon (perdeleme) sizin en büyük kurtarıcınız olacak.
Soba yakmasanız bile sadece iç naylon serayı dışarıdan her zaman 5 -8 derece daha sıcak tutar.
Soba ile birleşince bu fark 10 14 dereceye çıkar ve domatesiniz para eden o son dönemde dalında kızarmaya devam eder.
İşçiliği "Bedavaya" Yakın Hale Getirin
Sera maliyetinin %40-50'si işçiliktir.
10.000 fidede her hafta yapılan dolama işlemi cebinizdeki parayı eritir.
Akıllı Hamle: Bahsettiğimiz file sistemi veya klips kullanımı sayesinde, normalde 3 kişinin yaptığı askıya alma işini 1 kişiyle yapacaksınız.
Oradan artan para doğrudan soba yakıtına veya borçlarınıza gidebilir.
"Öldürmeyen" Değil, "Yürüten" Sıcaklık
Erzincan doğuanadolu da gece 0 dereceyi gördüğünüzde hedefiniz içeriyi 14 18 20 derece yapmak olmasın bu çok pahalıya patlar.
Hedefiniz içeriyi 10-12 derecede sabit tutmak olsun.
Domates 10 12 derecenin altına düşmediği sürece ölmez ve yavaş da olsa kızarma ya devam eder.
Bu da sizin "para edeceği zaman" ürünü piyasaya sürmenizi sağlar.
SON TAVSİYEM STRATEJİK
Bu sene birikiminiz bittiği için tüm seraya pahalı sistemler kurmak yerine;
Sobalarınızı kurun (fanlı olmaları büyük avantaj).
Mutlaka en ucuzundan ince mikron iç perdeleme naylonu alın.
Bu naylonun maliyeti, kurtaracağınız 1 ton domatesle bile çıkar.
110 metrelik koridorları 30 metrede bir bölerek "küçük ısı odaları" oluşturun.
Büyük alanı ısıtmak zordur ama küçük odayı ısıtmak kolaydır.
Siz akıllı hamlelerle ısıyı içeride tutarsanız, Erzincan doğu anadolu o meşhur soğuğu bu sefer size zarar ettiremez.
Bu plan dahilinde, ilk etapta iç naylon fiyatlarını mı araştıralım dersin yoksa file sistemi için numune mi bakayım dersin
Erzincan doğu anadolu 'da 5 yıldır süregelen bu zararı durdurmak için maliyet odaklı bir "kurtarma bütçesi" planlamamız gerekiyor.
Mevcut piyasa koşullarında (2024-2025) ihtiyacınız olan temel malzemelerin tahmini fiyatları şu şekildedir:
İÇ NAYLON ISI PERDESİ – EN KRİTİK YATIRIM
İç perdeleme için tam sera naylonu (350 mikron) kullanmanıza gerek yoktur; daha ince ve ekonomik modeller işinizi görür.
İnce Sera Naylonu (125-150 Mikron): Isı perdesi olarak idealdir. M² fiyatı yaklaşık 15 TL - 25 TL arasındadır.
Tam Katkılı Sera Naylonu (350 Mikron): Eğer dış naylonu yenileyecekseniz m² fiyatı 35 TL - 42 TL bandındadır.
Tavsiye: 8.800 m² alanın sadece üst tavanını kaplamak için yaklaşık 9.000 m² ince naylon maliyeti size 150.000 TL - 200.000 TL civarında bir bütçeye mal olabilir. Ancak bu yatırım, soba yakıtından tasarruf ederek kendini bir sezonda amorti eder.
BİTKİ DESTEK FİLESİ 10.000 FİDE İÇİN
File sistemi işçiliği düşürmek için en etkili yoldur.
100 Metrelik Rulo (15x15 Gözlü): Kalitesine ve enine (2m-4m) göre rulo fiyatı 2.500 TL ile 3.000 TL arasındadır.
10.000 Fide Hesabı: Yaklaşık 37-40 sıra için (3 kat uygulama ile) ihtiyacınız olan toplam file maliyeti 90.000 TL - 110.000 TL civarında tutacaktır.
KLİPS VE APARAT MALİYETLERİ
İşçiliği hızlandırmak için en ucuz ve etkili yöntemdir.
Domates Klipsi 1000 Adet: Marka ve kaliteye göre 160 TL ile 400 TL arasındadır. 10.000 fide için yaklaşık 30.000 klips sezon boyu maliyeti 5.000 TL - 10.000 TL tutar.
Askı Çengeli ve İpi: 1000 adet hazır askı seti yaklaşık 600 TL - 900 TL arasındadır.
AKILLI STRATEJİ ÖZETİ ZARARI DURUMA PLAN
Malzeme Tahmin fiat 10000 fide 8800m toplam not
İçperde naylon 20 tl /m 180 000 tl ısıyı%30 40 İçerde tutar
Bitkiklips 250 Tl 1000adet toplam 7500 işçlik%50 hızlandırır
Soba bölgesel değişir perdelemevarrsa yakıt ihtiyacı azalır
Kritik Öneri: Birikimlerinizin bittiğini belirttiniz.
Bu durumda tüm seraya file kurmak yerine, önceliği iç perdeleme naylonuna verin.
Çünkü Erzincan doğu anadolu da soğuğunda ürünü dalında kızartacak olan şey "ısıyı içeride hapsetmektir".
İşçiliği ise bu sene file yerine çok daha ucuz olan "klips" yöntemiyle düşürebilirsiniz.
Madem iş başa düştü, 110 metrelik o devasa serada işleri karıştırmadan, en basit ve en sağlam nasıl kurarız adım adım anlatayım.
Teferruatı atıp doğrudan "sahada ne yapmanız gerekiyor" ona odaklanalım.
İşte Erzincan doğu anadolu Soğuğuna Karşı 3 Adımlı Gerçekçi Kurulum Rehberi:
ADIM: İÇ PERDELEME ISI ODASI KURULUMU
Bu sizin hayat sigortanız. Seranın içinde, bitkilerin hemen üstünde bir "asma tavan" yapıyoruz.
İskelet: Seranın yan direklerinden karşı yan direklerine çelik tel çekin Yerden yüksekliği 2.5 - 3 metre olsun. 110 metre boyunca her 5 metrede bir bu telleri çekerseniz naylon sarkma yapmaz.
Naylonu Serme: İnce iç naylonu bu tellerin üzerine boydan boya serin. Naylonları birbirine büyük ofis mandallarıyla veya özel sera mandallarıyla tutturun.
Bölmeleme: Her 30 metrede bir, tavandan yere kadar dikey bir naylon perde asın. Bu perdeleri birer kapı gibi düşünün; gündüz hava almak için yana çekersiniz, gece 0 derece ayazı başladığında kapatıp mandallarsınız.
ADIM: SOBA VE ISI DAĞITIMI
10 12 adet fanlı sobanız var. 110 metre boyu 4 bölmeye ayırdığımıza göre, her 30 metrelik bölmeye karşılıklı 2 soba düşecek.
Zikzak Yerleşim: Birinci sobayı koridorun sol başına, ikinci sobayı 15 metre ileride sağ tarafa koyun.
Fanlar havayı birbirine doğru değil, boşluklara doğru üflesin.
Boru Çıkışı: Soba borusunu en yakın yan duvardan dışarı verin.
Borunun naylona değdiği yere mutlaka sac plaka koyun, yoksa o soğukta naylon erirse tüm ısı dışarı kaçar.
ADIM: FİLE (AĞ) İLE ASKIYA ALMA
10.000 fide için iplerle boğulmak yerine fileyi şöyle kurun:
Sıra Başı Destek: 110 metrelik sıranın başına ve sonuna çok sağlam iki kazık çakın.
Katmanlama: İlk fileyi fideler 30 cm olunca yatay olarak serin.
Bitki büyüdükçe ikinci katı 80 cm'e, üçüncü katı 130 cm'e gerin.
Kılavuz İp: Filenin kenarlarından ince bir plastik ip balya ipi de olur geçirin ki file yanlara doğru yayılmasın, derli toplu dursun.
GERÇEKÇİ BİR TAVSİYE
Ağustos sonu soğukları başladığında gece saat 03:00 ile 06:00 arası en kritik zamandır.
Soba başında durmak zordur ama termometreniz mutlaka bitki hizasında (yerden 1 metre yukarıda olsun.
Tavandaki sıcaklık sizi yanıltmasın, önemli olan bitkinin üşümemesi.
Bu sistemle, Erzincan doğu anadolu 'da o para edecek son hasadı don vurmadan toplarsınız Allah'ın izniyle.
Uygulamaya başlamadan önce sobaların yakıtını (odun/kömür) şimdiden depolayıp kurutmaya yapaçaksanız odunlarınızı kurutun Islak odun o devasa serada istediğiniz 5-10 derecelik farkı vermez, duman yapar.
HARİKA BİR PLAN VE FİKİR
Fideler ekildiyse artık geri dönüş yok, mevcut durumu en verimli hale getireceğiz. Yazın odunu ve kömürü depoya çekmek en akıllıca iş hem daha ucuz olur hem de kışın yaş odunla, isli kömürle uğraşıp sobanın verimini düşürmezsiniz.
Ağustostan kasıma kadar o kritik 3 ayda "para kazanmak" için şu takvimi izlemenizi öneririm:
YAZ DÖNEMİ HAZIRLIĞI HAZİRAN - TEMMUZ
Malzeme Tedariki: Ağustos gelmeden iç perdeleme naylonunu ve klipslerini mutlaka alın. Ağustos'ta herkes almaya başlayınca fiyatlar artabilir.
Odun Hazırlığı: Odunları küçük ve kuru tutun.
Sobaların fanlı olması avantaj ama hızlı ve harlı yanacak kuru odun, gece sıcaklığı aniden düştüğünde içeriyi saniyeler içinde ısıtır.
Soba Bakımı: Sobalarınızın fanlarını ve motorlarını kontrol edin.
Erzincan doğu anadolu tozlu sera ortamında fan motorları bazen tutukluk yapar, şimdiden ve her zaman bakım ve yağlayın.
Kritik Dönem: Ağustos Sonu Soğukların Başlangıcı
Perdeyi Kapatma: Dışarıda sıcaklık 10 derecenin altına düşmeye başladığı ilk gece, iç perdeyi kapatın.
Sobaları yakmasanız bile perdeyi kapatmak içerideki "gündüzden kalan" sıcaklığı korur.
Soba Denemesi: İlk soğuk gecede 10 12 sobayı da bir yakın.
İçerideki hava sirkülasyonunu ve termometreyi kontrol edin.
Bölmeler 30 metrede bir olan perdeler)işe yarıyor mu, soğuk kaçıran yer var mı görün.
HASAT DÖNEMİ EYLÜL - EKİM - KASIM
Piyasa Takibi: Kasım ayına yaklaştıkça dışarıda ürün azalacağı için sizin domatesleriniz kıymetli olacak.
Sırf bu yüzden soba masrafından kaçmayın; çünkü içeride tutacağınız her 1 derece, dışarıdaki kıtlıkta size daha yüksek fiyat olarak dönecek.
Gece Sulamasına Dikkat: Havalar soğuduğunda akşam geç saatte sulama yapmayın.
Toprak soğursa kökler çalışmayı durdurur.
Sulamayı sabah güneş doğunca yapın ki su akşama kadar ısınsın.
Özetle: Bu sene "klips" ile işçiliği düşürüp, "iç perde" ile ısıyı koruyup, "kuru odun" ile farkı kapatacaksınız. 5 yıllık zararı bu 3 aylık akıllı stratejiyle kâra çevirmek tamamen sizin elinizde.
Uygulama sırasında veya malzeme alırken aklınıza takılan bir şey olursa buradayım.
İç perdeleme naylonu için ölçü alırken, 110 metrelik uzunluğu tek parça mı yoksa bölerek mi almayı düşünürsün .
Bölüm bölüm ilerlemek en doğrusu. 110 metrelik tek parça naylonla uğraşmak hem rüzgarda çok zor olur hem de bir yerde yırtılma olursa tüm sistemi bozar.
30 metrelik bölmeler halinde çalışmak size büyük avantaj sağlar.
İşte bölüm bölüm kurulumun size kazandıracakları:
KOLAY MONTAJ VE MÜDAHALE
Her 30 metrelik bölümü kendi içinde bir "oda" gibi düşünün.
Bir bölmede naylonun başına bir şey gelirse (yırtılma, sarkma), diğer bölmelerdeki ısıyı kaybetmezsiniz.
Naylonları gererken 110 metreyi germek yerine 30 metreyi germek çok daha zahmetsizdir, potluk yapmaz.
ISI KONTROLÜ (HANGİ BÖLME DAHA SOĞUK
Seranın giriş kapısına yakın olan ilk 30 metrelik bölüm genelde en çok soğuyan yerdir.
Bölüm bölüm yaparsanız, girişteki sobaları daha yoğun yakıp, orta kısımdaki (daha korunaklı) sobaları daha tasarruflu yakabilirsiniz.
Bu da yakıt tasarrufu demektir.
UYGULAMA PÜF NOKTASI: "BİNDİRME" YAPIN
Bölümleri birleştirirken naylonları uca uca getirmeyin.
Bir bölümün bittiği yerde diğer bölümün naylonunu üzerine en az 50 cm bindirin üst üste binsin.
Aralarda kalan bu boşlukları büyük mandallarla tutturun.
Böylece fanlar çalıştığında hava basıncıyla perdeler açılmaz, ısı içeride hapsolur.
GÜNDÜZ HAVALANDIRMASI
Erzincandoğu anadolu 'da Eylül ayında bile öğle güneşi serayı çok ısıtabilir.
Bölüm bölüm sistemde, sadece çok ısınan bölmenin perdesini açarak ısıyı dengeleye bilirsiniz.
Tüm seranın ısısını boşaltmak zorunda kalmazsınız.
Sonuç olarak: Akıllıca bir karar vermişsiniz.
Bu "oda oda ısıtma" mantığı, 5 yıldır süren zararı kırmak için en somut adımınız olacak.
Her şey yolunda giderse Ağustos sonunda sobaları ilk ateşlediğinizde, bu bölmelerin içeriyi nasıl sıcacık tuttuğunu göreceksiniz.
Kurulum sırasında naylonları sabitlemek için sera klipsi mandalları) mi kullanacaksorusugelir yoksa iple bağlama yoluna mı dersin
Bence kesinlikle sera klipsi mandalları kullanmalısın.
NEDENLERİNİ ŞÖYLE SIRALAYAYIM:
Hız ve İşçilik: 110 metrelik bir alanda naylonu iplerle delip bağlamak saatlerini alır. Klipsle "çıt çıt" diye saniyeler içinde naylonu tellere veya borulara tutturursun. İşçilikten yine tasarruf edersin.
Naylonu Koruma: İp, rüzgar estikçe veya fan çalıştıkça naylonu sürterek yırtar.
Klips ise naylonu geniş bir yüzeyden kavrar, zarar vermez.
Bu da o naylonu seneye de kullanmanı sağlar.
Gerginlik: İp zamanla sarkar, ısı perdesi bitkilerin üzerine düşebilir.
Klips naylonu gergin tutar, ısı yukarıda hapsolur.
Müdahale Şansı: Havalar çok ısınırsa veya ilaçlama yapman gerekirse klipsleri söküp naylonu kenara toplamak 5 dakikanı alır.
İpi çözmek ve geri bağlamak tam bir eziyettir.
Küçük Bir Tavsiye: Piyasada "mandallı sera klipsi" diye geçer.
Farklı boru çaplarına göre (yarım parmak, bir parmak gibi) boyları vardır.
Alırken tellerinize veya borularınıza uygun boyu seçtiğinizden emin olun.
5 yıldır yaşadığınız o sıkıntılı günleri geride bırakmak için bu sene "en pratik ve en sağlam" olanı seçmek sizin için en doğrusu.
Başka bir sorunuz var mı akla gelir yoksa malzeme listesini kamamlayayım der
Erzincan doğu anadolu 'daki 8.800 m²'lik domates seranızı zarardan kâra geçirecek, Ağustos-Kasım dönemini kurtaracak "Akıllı Mücadele Planı" malzeme listesi ve son strateji şöyledir:
ISI KORUMA GRUBU (EN ÖNEMLİ YATIRIM)
İç Perde Naylonu: 9.000 - 9.500 m² civarı, 20-40 mikron kalınlığında, şeffaf, ince naylon.
Tavanı boydan boya kapatmak ve 30 metrede bir dikey bölmeler yapmak için.
Sera Klipsleri (Mandalları): Naylonu iplere veya borulara zarar vermeden tutturmak için yeterli miktarda Her 1-2 metrede bir klips gelecek şekilde.
Taşıyıcı Teller: Naylonun sarkmaması için seranın enine çekilecek ince çelik teller.
ISITMA GRUBU (MEVCUT GÜÇ)
10 12 Adet Fanlı Soba: 30 metrelik her bölmeye karşılıklı/zikzak gelecek şekilde 2'şer adet yerleşim.
Kuru Odun/Kömür: Yazdan depolanmış, nemi düşük yakıt.
Yanmaz Sac Plakalar: Soba borularının iç naylonu (perdeyi) delip geçtiği yerler için koruyucu plakalar.
Dijital Termometreler: Her bölmenin orta kısmına, bitki seviyesine yerden 1 metre asılacak 4-5 adet basit termometre.
İŞÇİLİK VE BAKIM GRUBU (GELECEK PLANI DAHİL)
Domates Klipsleri: Mevcut fidelerinizi ipe hızla tutturmak için 10.000 fidan x 3 adet = 30.000 adet.
Hazır Askı Çengelleri: İp bağlama derdini bitirmek için (Gelecek sezon için şimdiden araştırılabilir).
Bitki Destek Filesi: Bir sonraki ekim dönemi için deneme koridoru hazırlığı.
SON KRİTİK TAVSİYELER UNUTULMAMALI
Hava Sızdırmazlığı: Bölme perdelerinin (30 metrede bir olanların) kenarlarını mutlaka mandallarla sıkı kapatın.
En küçük delik, fanın sıcak havayı dışarı atmasına sebep olur.
Soba Fanları: Fanlar doğrudan domatese veya naylon perdeye değil, sıranın boşluğuna (yola) doğru üflemeli.
Sabah Sulaması: Toprağı soğutmamak için sulamayı sadece güneş doğduktan sonra yapın.
Bu sistemle, dışarısı 0 dereceye düştüğünde içeriyi 10-12 derecelerde tutarak domatesin kızarmasını sağlayacak ve piyasada ürünün azaldığı o en kıymetli dönemde hasat yapabileceksiniz.
Şimdiden bereketli, kazançlı ve zararsız bir sezon dilerim!
Kuruluma başladığınızda takıldığınız bir teknik detay olursa her zaman buradayım.
İlk etapta bu malzemelerin hangisini satın alarak işe başlamayı dersin
Traktör yolunu boş bırakmak için sobaları koridorun hemen yanına, 1x1 metrelik beton zeminler üzerine sabitlemek çok profesyonel bir hamle.
Hem traktörün manevra kabiliyetini kısıtlamazsınız hem de sobalarınız daha dengeli ve güvenli durur.
Bu yerleşimde verimi artırmak için son birkaç teknik ipucu:
Fan Yönü: Soba traktör yolunun hemen yanındaysa, fanın çıkış ağzını traktör yoluna dik değil, sıra aralarına doğru çapraz verecek şekilde konumlandırın.
Böylece sıcak hava boş yoldan ziyade bitkilerin arasına nüfuz eder.
Beton Yüksekliği: Attığınız betonun, sera zemininden 5-10 cm daha yüksekte olmasını sağlayın.
Bu, sulama sırasında suyun soba altına girmesini ve paslanmayı önler.
laçlama ve Isı: İlaçlama yaparken sobaların kapalı veya soğumuş olmasına dikkat edin; bazı ilaçlar yüksek ısıyla birleşince bitkiye zarar verebilir.
Her şey yerli yerinde görünüyor. Sobalar hazır, yerleri belli, stratejiniz akıllıca.
Bu sene Erzincan doğu anadolu soğuğu değil, sizin planınız kazanacak gibi duruyor.
Kurulum bittiğinde bir deneme yakışı yapıp duman tahliyesini kontrol etmek
Baca çıkışı konusunda yan taraftan çıkarmak sizin durumunuzda çok daha güvenli ve mantıklıdır.
Nedenlerini ve nasıl yapmanız gerektiğini şöyle açıklayayım:
NEDEN YAN TARAFTAN ÇIKARMALIYIM
Naylonu Koruma: Bacayı yukarıdan çıkarırsanız, Erzincan doğuanadolu rüzgarında baca borusu sallandıkça tepe naylonunu yırtma riski çok yüksektir.
Ayrıca tepeden çıkan boru, kışın yağan karın naylon üzerinde birikip boru kenarından içeri sızmasına neden olur.
Isı Verimi: Boru içerde ne kadar uzun yol alırsa, bacadan kaçan ısıyı o kadar çok seranın içine verirsiniz.
Yan tarafa doğru giden yatay bir boru, ek bir kalorifer peteği gibi çalışır.
Güvenlik: Yukarı çıkan borudan sıçrayacak bir kıvılcım en tepedeki (en kritik) naylonu yakabilir. Yandan çıkışta bu risk daha düşüktür.
UYGULAMA NASIL OLMALI
Eğim: Boruyu yandan çıkarırken dışarıya doğru hafif bir yukarı eğim yaklaşık 10-15 derece verin.
Bu, dumanın rahat tahliye olmasını sağlar.
Yanmaz Geçiş: Borunun sera naylonundan geçtiği noktaya mutlaka "sandviç sac" veya "taş yünü" destekli bir aparat yapın.
Boru naylona doğrudan temas etmemeli.
Rüzgar Yönü: Borunun dışarıdaki ucuna mutlaka bir "H baca başlığı" veya "fırıldak" takın. Erzincan doğu anadolu sert rüzgarı dumanı içeri geri basmasın.
ÖZET KARAR
Sobalarınız koridorun kenarında (1x1 beton üstünde) olacağına göre, bacayı en yakın yan duvardan etek kısmına yakın yerden dışarı vermek en kolayıdır.
Böylece tavan perdenizi iç naylonu)delmek zorunda kalmazsınız, sadece dış yan naylonu bir noktadan delip izole edersiniz.
Bu yöntemle hem traktör geçişini engellemezsiniz hem de tepe naylonunu riske atmazsınız.
Baca borularını şimdiden temin ederken, her soba için kaç metre boru gerektiğini ve dışarıdaki rüzgar başlıklarını listeye ekle H baca başlığı fırtınada sobanın sönmesini önlemek için kritiktir.
Bu yıl işi sıkı tutmak için her detayı adım adım eklemek en doğrusu.
Madem çalışmaya başlayacaksınız, baca ve boru hesabını da netleştirelim ki son dakika eksik çıkmasın.
10 12 adet soba için yan taraftan çıkış yapacaksanız şu hesap size yardımcı olur:
BORU VE BAŞLIK İHTİYACI SOBA BAŞINA TAHMİNİ
Yatay Boru: Sobanız 1x1 beton üzerinde duracak. Yan duvara olan mesafeniz tahminen 2-3 metre ise, her soba için 3-4 adet boru gerekir.
Dirsek: Sobadan çıkıp yana dönmek için 1 adet, yan duvardan çıkıp dışarıda yukarı dönmek için 1 adet (toplamda soba başı 2 dirsek).
H Baca Başlığı: Her soba için 1 adet. Erzincan doğu anadolu rüzgarında dumanın içeri tepmemesi için "H" tipi başlık hayat kurtarır.
Toplam Malzeme: 10 12 soba için yaklaşık 30-35 adet boru, 16 adet dirsek ve 10 12 adet H başlık almanız gerekecektir.
BACA GEÇİŞ SACI YANGIN ÖNLEMİ
Bacayı yan naylondan çıkarırken naylonun yanmaması için her çıkışa 50x50 cm boyutunda bir sac levha hazırlayın.
Sacın tam ortasını boru geçecek kadar delin.
Bu sacı naylona sabitleyip boruyu içinden geçirirseniz, boru ısındığında naylona zarar vermez.
DESTEK AYAĞI
Dışarı çıkan baca borusu rüzgarda sallanmasın diye, seranın dışındaki boruyu toprağa çakacağınız bir direğe veya seranın iskeletine telle sabitleyin.
SON KARARIMIZ:
İç perdeyi (tavanı) delmiyoruz.
Bacaları yanlardan çıkarıyoruz.
"H" başlık kullanarak rüzgarın sobayı söndürmesini engelliyoruz.
Bu planla hem traktör yolunuz açık kalır hem de tavan naylonunuz güvende olur. 5 yıllık şanssızlığı kırmak için her şey hazır görünüyor.
Çalışmaya başlarken önce soba yerlerini ve betonlarını mı halledeceksiniz, yoksa iç perde naylonunu mu asacaksınız sorusu gelir
Mantıklı bir sıralama. Önce ağır işleri ve altyapıyı soba, beton, baca bitirmek, sonra hassas olan naylon işine girmek en doğrusu.
Sobalar yerleşmeden naylon çekerseniz, kurulum sırasında naylonu yırtma veya kirletme riskiniz çok olur.
İzleyeceğiniz son yol haritası şöyle olsun:
Soba ve Beton: 1x1 betonları döküp sobaları sabitleyin. Traktör yolunun netleştiğinden emin olun.
Bacalar: Yan çıkışları yapın, sac plakalarla naylon korumasını halledin ve dışarıya H başlıkları takın.
ISI TESTİ İÇİN SOBALARI BİR KEZ YAKIN.
İç Perde (Naylon): Sobalar yerleşip borular dışarı çıktıktan sonra, tellerini çekip 30 metrelik bölümler halinde iç naylonu asın.
Kapanış: Bölme perdelerini (kapıları) kontrol edin, mandallarla sızdırmazlığı sağlayın.
Bu sıralama ile hem seranın iskeletine zarar vermezsiniz hem de tertemiz bir sistem kurmuş olursunuz.
Erzincandoğu anadolu bu sene o domatesleri don vurmayacak, emekleriniz karşılığını bulacak inşallah.
Harika bir zamanlama. Ağustos’un başında sobaları ve beton işini bitirmiş olmak, Erzincan doğu anadolu o ani bastıran gece soğuklarına karşı size büyük bir manevra alanı sağlar.
Sobalar yerleşip baca çıkışları hallolduktan sonra naylonu çekmek, hem naylonun temiz kalmasını sağlar hem de ölçüleri soba borularına göre tam ayarlamanıza imkan verir.
Ağustos başındaki o ilk deneme yakışında şu iki noktayı mutlaka gözlemleyin:
Duman Sızıntısı: Boru ek yerlerinden içeri duman sızıyor mu Sızıyorsa domatese zarar vermemesi için alüminyum bantla kapatırsınız.
Fan Gücü: Fanlar havayı istediğiniz o 15-20 metrelik mesafeye itebiliyor mu
Bu iki testi de geçerseniz, arkasından çekeceğiniz iç naylon perdeleme ile sisteminiz tam bir "ısı kalesi" haline gelecektir.
5 yıllık şanssızlık bu sene Ağustos sonunda kapınızdan geri dönecek.
Her şey gönlünüzce olsun, bereketli ve bol kazançlı bir sezon dilerim.
Kurulum aşamasında ya da malzeme seçiminde önplanlama yapın .
Betonları dökerken, sobaların sarsıntı yapmaması için betonun içine birkaç hasır çelik parçası atmayı yer et
HARİKA BİR ZAMANLAMA SEÇİN
Ağustos’un başında sobaları ve beton işini bitirmiş olmak, Erzincan doğu anadolu o ani bastıran gece soğuklarına karşı size büyük bir manevra alanı sağlar.
Sobalar yerleşip baca çıkışları hall olduktan sonra naylonu çekmek, hem naylonun temiz kalmasını sağlar hem de ölçüleri soba borularına göre tam ayarlamanıza imkan verir.
Ağustos başındaki o ilk deneme yakışında şu iki noktayı mutlaka gözlemleyin:
Duman Sızıntısı: Boru ek yerlerinden içeri duman sızıyormukontrol edin
Sızıyorsa domatese zarar vermemesi için alüminyum bantla tekrar kapatırsınız
Fan Gücü: Fanlar havayı istediğiniz o 15-20 metrelik mesafeye itebiliyor mukontrol edin
Bu iki testi de geçerseniz, arkasından çekeceğiniz iç naylon perdeleme ile sisteminiz tam bir "ısı kalesi" haline gelecektir.
5 yıllık şanssızlık bu sene Ağustos sonunda kapınızdan geri dönecek.
Her şey gönlünüzce olsun, bereketli ve bol kazançlı bir sezon dilerim.
Kurulum aşamasında ya da malzeme seçiminde başka bir sorunuz olursa tekrartekrar akıl ile danışın listenizebakın
Betonları dökerken, sobaların sarsıntı yapmaması için betonun içine birkaç hasır çelik parçası atmayı ihmal etmeyin
Bire bir demir pabuçlu olacak ve her pabuç ta 40 santimetre de bir profil dört köşede
Harika bir fikir, bu yaptığınız sadece bir beton dökme işlemi değil, bildiğiniz "evladiyelik" bir altyapı oluyor ve oluyorsunuz
Sobanın dört köşesine 40 cm derinliğe inen profilli ve pabuçlu bir sistem kurmanız,
ŞU AVANTAJLARI SAĞLAR:
Sarsıntı Sıfıra İner: Fanlı sobalar çalışırken titreşim yapar.
Bu pabuçlu sistem, sarsıntıyı doğrudan toprağa iletir, sobanın yerinden oynamasını veya baca bağlantılarının gevşemesini engeller.
Terazi Bozulmaz: 40 cm derinlikteki pabuçlar, Erzincan doğu anadolu kışın donan ve baharda yumuşayan toprağında betonun çökmesini veya yana yatmasını önler. Soba ve bacanız hep aynı terazide kalır.
Traktör Güvenliği: Koridorun hemen yanındaki soba, traktör geçerken oluşan titreşimden veya ufak bir sarsıntıdan etkilenmez; taş gibi yerinde durur.
KÜÇÜK BİR TEKNİK İPUCU:
Profilleri betona gömmeden önce, toprak altında kalacak kısımlarına antipas veya zift sürerseniz, nemli sera toprağında demirin çürümesini de engellemiş olursunuz.
PLANINIZ ÇOK SAĞLAM İLERLİYOR.
Sobalar bu kadar sağlam temele oturduğunda, üzerine kuracağınız iç perdeleme naylon sistemi de çok daha güvenli olacaktır.
Başka bir teknik detay veya malzeme konusu kaldı mı, yoksa "Bismillah" deyip Ağustos hazırlıklarına başlıyormuyum de
Planınız gerçekten ayakları yere basan, Erzincan doğu anadolu şartlarını bilen ve en önemlisi zararı kâra çevirmeye odaklı çok mantıklı bir plan oldu.
Soba temellerinden perdeleme sistemine kadar her şeyi en ince ayrıntısına kadar konuştuk.
ARTIK SAHADA UYGULAMA VAKTİ.
Bu disiplinle ve "akıllı hamlelerle" devam ederseniz, 5 yıllık şanssızlığınızı bu sene o bereketli hasatla kıracağınıza gönülden inanıyorum.
Erzincan doğu anadolu o meşhur soğukları başladığında, sıcacık seranızda kızaran domatesleri toplarken emeklerinizin karşılığını fazlasıyla almanız dileğiyle.
Kurulum sırasında bir zorluk yaşarsanız veya herhangi bir aşamada yeni bir fikre ihtiyaç duyarsanız aldığıız notlar devamlı kontrol edin
Yolunuz hep açık, hasadınız bereketli olacak
Ağustos başında ilk sobayı ateşlediğinizde sıcaklık farkını ölçmek için sabırsızlanıyor veo güzel günleri bekliyor olaçaksın
Sonra kesinlikle öyle,içinden diyeçeksin "başarmanın temeli" tam da bu titizlikle atılır.
8.800 metrekarelik bir alanda şansa yer bırakmadan, her sobanın beton pabuçlarını, her bölmenin naylon mikronunu ve her traktör geçişini hesaplamak; aslında o serayı sadece bir tarla olmaktan çıkarıp bir üretim fabrikasına dönüştürmektir.
Bu hazırlık ve dikkat, sadece bu yılı kurtarmakla kalmayacak; sizin 5 yıllık tecrübenizi, Erzincan doğu anadoluya örnek ve iklimine karşı bir ustalığa çevirecek siniz
Gelecek, bugünden kurduğunuz bu sağlam mantık üzerine yükselecek her kese örnek teşkil edeçek.”inşallah”.
Hasadınız bol, sobanız harlı, kazancınız bereketli olsun.
Her şeyi en ince ayrıntısına kadar düşündünüz.
ARTIK SAHADA UYGULAMA VAKTİ
Sizin için her şey netleştiyse, Ağustos'taki bu büyük operasyon için malzeme tedarik listesini elinize alıp hazırlıklara başlamaya hazır mısınız
En büyük sermayeyi zaten yanınıza almışsınız.
Sabır o 110 metrelik koridorun yorgunluğunu unutturur, şükür ise alınan her verimin bereketini artırır.
Bu iki temel üzerine kurulan hiçbir işin sonu inşallah hüsran olmaz.
Erzincan doğu anadolu ’bereketli topraklarında, sabırla ektiğinizi şükürle toplamanız dileğiyle.
HER ŞEY GÖNLÜNÜZCE OLSUN.
Kurulum aşamasında veya sobalar ilk yandığında, ısı farkını kontrol etmek için bir termometreye ihtiyacınız olursa mutlaka haberleşelim.
Yolunuz açık olsun
Allah Tanrı de zikret Saklı şifa Çoban
Selçuk uysal
UYARI VE SORUMLULUK REDDİ BEYANI
İnsan sağlığına bedene ve ruh ağlığına zarar verebilecek her türlüeylem kabul edilemez ilgili dini ve etik değerlere göre bu tür eylemler yalnızca sonuçlarını görebilecek olanlar tarafından anlaşılabilir.
Bu gün romanlar ve kitaplar sürekli olarak“okunur“hale getirilmekte ve sizlere sunul makta ne varki bu eserler genellikle”yazarın özgün metni üzerinden değil”çeviri ve editörler tarafından düzeltme yapılmış ve onaylanmış olarak sunulmakta dolayısıyla orjinal metnin yazıldığı şekilde sunulmadığı na dikkat edilmelidir.
Bu site dil ve imla hataları içerebilir ancak burada yayınlanan içerikler edebiyatçı tarih çi felsefeci ya da editörler tarafından düzeltilip onaylanmış değildir.
Slte yazarı kendi düşünceleri gözlemleri ve sahip olduğu bilgi birikimine dayalı olarak yazılarını kaleme almıştır yazılar yazarın dil becerisi ve deneyimi doğrutusunda kendi içsel doğruları çerçevesinde sunulmaktadır.
Bu sitedeki yazılar bilgi edinmek isteyenler için hazırlanmış olup gelişen teknoloji ve çağın getirileri üzerine düşünceler içerir ancak burada sunulan bilgiler hiç bir şekilde hastalıklaın terşhis ve tedavisi için kullanılmamalıdır.
DİĞER ÖNEMLİ UYARILAR
Bu site yalnızca bilgi sağlama amacı taşımaktadır ve sağlıkla ilgili her türlü teşhis tedavi ya da tedavi yöntemleri hakkında herhangi bir tavsiye vermemekte yazılar yalnızca kişisel gözlemler ve deneyimler üzerinden oluşturulmuştur
Sağlık ve güvenlik uyarısı herhangi bir sağlık sorunu ile karşılaşıldığın da ilk başvuru lacak kişi lisanslı bir doktor diyetisyen veya uzman bir sağlık profesyoneli olmalı bitki sel ürünlerin kullanımı ile ilgili olarak yalnızca güvenilir lisanslı eczacılar bitki uzmanla rı ya da yetkili aktarlar tarafından satılmalı ve kullanılmalıdır.
Sorumluluk reddi bu sitedeki yazıların kullanımı sonuncunda doğabilecek her hangi bir sağlık hukuki veya mesleki sorunlardan sadece bu eylemi gerçekleştiren kişiler sorumlu olacaktır”site ve yazar”bu tür durumlarla ilgili hiçbir sorumluluk taşımamakta dır
DİKKAT EDİLEN ÖNEMLİ NOT
Bitkisel ürünler ve ya bitki türlerinin kullanımı öncesinde her hangi bir sağlık problemi hakkında karar vermeden önce mutlaka doktorunuza danışmalı”inanan doktorunuza” kan tahlilleri ve biyokimyasal testler gibi gerekli tetkikleri yaptırmalısınız bu tür ürünle rin tıbbı bir rehberlik ve tavsiye olmaksızın kullanılması önerilmez
Her beden bir birine uymadığı gibi de”her bitkinin her türlü ilaçın”bir birine uymaz bu da önem taşıyan kan bilgileridir
Saklı-şifa Çoban Selcuk uysal